Resweratrol w diecie i suplementacji – co warto wiedzieć?

Czym jest resweratrol?

Resweratrol jest naturalnym związkiem roślinnym należącym do grupy polifenoli. Rośliny wytwarzają go jako element mechanizmów obronnych uruchamianych między innymi w odpowiedzi na uszkodzenie, infekcję lub inne niekorzystne warunki.

Do żywieniowych źródeł resweratrolu należą:

• skórki ciemnych winogron;

• borówki;

• żurawina;

• orzeszki ziemne;

• niektóre odmiany innych owoców jagodowych.

Rośliny wytwarzają resweratrol jako element mechanizmów obronnych. W organizmie człowieka może wpływać na szlaki związane ze stresem oksydacyjnym i stanem zapalnym, jednak znaczenie tych mechanizmów dla zdrowia nadal jest przedmiotem badań naukowców [1]. Prozdrowotne właściwości resweratrolu sprawiły, że stanowi on częsty składnik suplementów diety.

Właściwości resweratrolu

Wyniki badań nad resweratrolem są obiecujące, jednak nie pozwalają na formułowanie jednoznacznych zaleceń klinicznych dla całej populacji. Obecność resweratrolu w produkcie nie oznacza więc automatycznie, że suplement zapobiega chorobom, spowalnia starzenie lub zapewnia ochronę przed stresem oksydacyjnym. 

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Niektóre badania sugerują, że resweratrol może korzystnie wpływać układ krążenia, a zwłaszcza na funkcję śródbłonka naczyń krwionośnych oraz wybrane markery stanu zapalnego [2,3]. Co więcej, wykazano, że związek ten ma wpływ na krzepliwość krwi, co sprawia, że jego stosowanie w przypadku osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, wymaga dużej ostrożności. Nie wykazano jednak, aby jego suplementacja zmniejszała ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych [2,3].

Wpływ na metabolizm glukozy

Według części metaanaliz resweratrol może poprawiać niektóre parametry gospodarki węglowodanowej u osób z cukrzycą typu 2 [4,5]. Okazuje się, że może przyczyniać się do obniżenia poziomu glukozy we krwi, a także zmniejsza zjawisko insulinooporności [6]. Resweratrol wykazuje dodatkowo działanie antyoksydacyjne, co pozwala na zmniejszenie ryzyka incydentów naczyniowych u diabetyków.

Czy resweratrol spowalnia starzenie? 

Resweratrol jest badany pod kątem wpływu na procesy starzenia komórek, między innymi poprzez aktywację sirtuin [7]. Dotychczas nie potwierdzono jednak, aby suplementacja wydłużała życie lub zapobiegała chorobom związanym z wiekiem u ludzi.

Warto jednak podkreślić, że resweratrol wykazuje silne właściwości antyoksydacyjne, co oznacza, że ma duży potencjał do neutralizowania wolnych rodników, które przyspieszają procesy starzenia się organizmu [1,8].

Właściwości przeciwzapalne resweratrolu

Stan zapalny jest naturalnym elementem odpowiedzi odpornościowej organizmu, jednak jego przewlekłe utrzymywanie się może zwiększać ryzyko rozwoju wielu chorób, w tym schorzeń sercowo-naczyniowych czy metabolicznych. Z tego względu naukowcy od wielu lat analizują związki roślinne, które mogą wpływać na regulację procesów zapalnych.

Badania eksperymentalne wskazują, że resweratrol może modulować aktywność szlaków odpowiedzialnych za odpowiedź zapalną, między innymi poprzez wpływ na czynnik transkrypcyjny NF-κB oraz ograniczenie produkcji wybranych cytokin prozapalnych, takich jak TNF-α i IL-6 [9]. Część badań klinicznych wykazała również niewielką poprawę wybranych markerów stanu zapalnego u osób z otyłością lub zaburzeniami metabolicznymi, jednak wyniki nie są całkowicie spójne i wymagają dalszych wyjaśnień [10].

Właściwości przeciwnowotworowe resweratrolu

Potencjalny wpływ resweratrolu na procesy związane z rozwojem nowotworów jest jednym z najintensywniej badanych kierunków współczesnej nauki. Dotychczasowe wyniki pochodzą głównie z badań laboratoryjnych oraz badań na modelach zwierzęcych.

W warunkach eksperymentalnych wykazano, że jego działanie może wpływać na mechanizmy regulujące wzrost komórek nowotworowych, proces apoptozy (programowanej śmierci komórek), angiogenezę oraz powstawanie przerzutów [11]. Jednakże, efekty te nie zostały jednak jednoznacznie potwierdzone w badaniach klinicznych z udziałem ludzi. W związku z tym aktualny stan wiedzy nie pozwala uznać resweratrolu za środek zapobiegający ani leczący nowotwory.

Resweratrol w diecie i suplementacji

Resweratrol można dostarczać z produktami roślinnymi, jednak jego zawartość w żywności jest niewielka i zmienna. Z tego względu część osób sięga po suplementy diety. Suplementacja może być rozważana po konsultacji z lekarzem lub farmaceutą, szczególnie u osób przyjmujących leki.

Kiedy warto zachować ostrożność?

Resweratrol może wpływać na aktywność enzymów wątrobowych oraz nasilać działanie niektórych leków zmniejszających krzepliwość krwi. Z tego względu przed rozpoczęciem suplementacji warto omówić ją z lekarzem lub farmaceutą.

Osoby poszukujące wsparcia organizmu w okresach zwiększonego napięcia powinny pamiętać, że wybór preparatu warto dostosować do indywidualnych potrzeb. Przykładowe produkty znajdują się w kategorii suplementy na stres. Szczególną uwagę warto zwrócić na BestNAD+, który zawiera w składzie trans-resweratrol, który wspiera układ krążenia.

Podsumowanie

Resweratrol występuje naturalnie w produktach roślinnych, a suplementy dostarczają go w znacznie bardziej skoncentrowanej postaci. Badania nie potwierdzają jednak, że suplementacja leczy choroby, wydłuża życie lub zastępuje zdrową dietę. Przed wyborem produktu sprawdź ilość trans-resweratrolu, standaryzację ekstraktu, pełny skład oraz możliwe interakcje z przyjmowanymi lekami.

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Jakie są skutki uboczne resweratrolu?

Najczęściej opisywane działania niepożądane obejmują dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności, biegunka czy ból brzucha. Ryzyko ich wystąpienia wzrasta przy wyższych dawkach suplementu.

Z czym nie łączyć resweratrolu?

Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych, ponieważ resweratrol może wpływać na proces krzepnięcia krwi. W przypadku stałego przyjmowania leków warto skonsultować suplementację z lekarzem.

Jak długo można przyjmować resweratrol?

Nie ustalono maksymalnego bezpiecznego czasu stosowania. Większość badań klinicznych trwała od kilku tygodni do kilku miesięcy. Długotrwałą suplementację należy omówić ze specjalistą, szczególnie w przypadku chorób przewlekłych lub stałego przyjmowania leków. 

Na co pomaga resweratrol?

Badania sugerują, że resweratrol może wpływać na procesy związane ze stresem oksydacyjnym, funkcjonowaniem naczyń krwionośnych oraz metabolizmem glukozy. Dotychczas nie potwierdzono jednak, aby zapobiegał lub leczył konkretne choroby, dlatego nie powinien zastępować terapii zaleconej przez lekarza.

Bibliografia

1. Baur JA, Sinclair DA. Therapeutic potential of resveratrol: the in vivo evidence. Nat Rev Drug Discov. 2006 Jun;5(6):493-506. doi: 10.1038/nrd2060. Epub 2006 May 26. PMID: 16732220.

2. Chudzińska M, Rogowicz D, Wołowiec Ł, Banach J, Sielski S, Bujak R, Sinkiewicz A, Grześk G. Resveratrol and cardiovascular system-the unfulfilled hopes. Ir J Med Sci. 2021 Aug;190(3):981-986. doi: 10.1007/s11845-020-02441-x. Epub 2020 Nov 21. PMID: 33219913.

3. Breuss JM, Atanasov AG, Uhrin P. Resveratrol and Its Effects on the Vascular System. Int J Mol Sci. 2019 Mar 27;20(7):1523. doi: 10.3390/ijms20071523. PMID: 30934670; PMCID: PMC6479680.

4. Vallianou NG, Evangelopoulos A, Kazazis C. Resveratrol and diabetes. Rev Diabet Stud. 2013 Winter;10(4):236-42. doi: 10.1900/RDS.2013.10.236. Epub 2014 Feb 10. PMID: 24841877; PMCID: PMC4160010.

5. Mahjabeen W, Khan DA, Mirza SA. Role of resveratrol supplementation in regulation of glucose hemostasis, inflammation and oxidative stress in patients with diabetes mellitus type 2: A randomized, placebo-controlled trial. Complement Ther Med. 2022 Jun;66:102819. doi: 10.1016/j.ctim.2022.102819. Epub 2022 Mar 1. PMID: 35240291.

6. Wong RHX, Howe PRC. Resveratrol Counteracts Insulin Resistance-Potential Role of the Circulation. Nutrients. 2018 Aug 24;10(9):1160. doi: 10.3390/nu10091160. PMID: 30149556; PMCID: PMC6165300.

7. García-Martínez BI, Ruiz-Ramos M, Pedraza-Chaverri J, Santiago-Osorio E, Mendoza-Núñez VM. Effect of Resveratrol on Markers of Oxidative Stress and Sirtuin 1 in Elderly Adults with Type 2 Diabetes. Int J Mol Sci. 2023 Apr 18;24(8):7422. doi: 10.3390/ijms24087422. PMID: 37108584; PMCID: PMC10138491.

8. Xia N, Daiber A, Förstermann U, Li H. Antioxidant effects of resveratrol in the cardiovascular system. Br J Pharmacol. 2017 Jun;174(12):1633-1646. doi: 10.1111/bph.13492. Epub 2016 May 6. PMID: 27058985; PMCID: PMC5446570.

9. Meng T, Xiao D, Muhammed A, Deng J, Chen L, He J. Anti-Inflammatory Action and Mechanisms of Resveratrol. Molecules. 2021 Jan 5;26(1):229. doi: 10.3390/molecules26010229. PMID: 33466247; PMCID: PMC7796143.

10. Koushki M, Dashatan NA, Meshkani R. Effect of Resveratrol Supplementation on Inflammatory Markers: A Systematic Review and Meta-analysis of Randomized Controlled Trials. Clin Ther. 2018 Jul;40(7):1180-1192.e5. doi: 10.1016/j.clinthera.2018.05.015. Epub 2018 Jul 23. PMID: 30017172.

11. Carter LG, D'Orazio JA, Pearson KJ. Resveratrol and cancer: focus on in vivo evidence. Endocr Relat Cancer. 2014 May 6;21(3):R209-25. doi: 10.1530/ERC-13-0171. PMID: 24500760; PMCID: PMC4013237.