Ferrytyna a wypadanie włosów: kiedy warto sprawdzić poziom zapasów żelaza?

Czym jest ferrytyna i za co odpowiada?

Ferrytyna to białko odpowiedzialne za magazynowanie żelaza. Jej stężenie w surowicy koreluje z zapasami żelaza w organizmie, dlatego oznaczenie ferrytyny jest powszechnie wykorzystywane w diagnostyce niedoboru tego pierwiastka [1,2]. Należy jednak pamiętać, że ferrytyna jest również białkiem ostrej fazy. Jej stężenie może wzrastać podczas infekcji i stanu zapalnego, dlatego prawidłowa lub podwyższona wartość nie zawsze oznacza prawidłowe zapasy żelaza [3].

Czy niski poziom ferrytyny może mieć związek z wypadaniem włosów? 

Cykl włosa obejmuje m.in. fazę anagenu, czyli aktywnego wzrostu, oraz fazę telogenu, czyli spoczynku. W przebiegu łysienia telogenowego większa liczba włosów przedwcześnie przechodzi do fazy telogenowej, a następnie wypada.

Niedobór żelaza jest jednym z czynników, które mogą mieć znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania mieszków włosowych. Badania obserwacyjne wykazały związek między niższym stężeniem ferrytyny a niektórymi postaciami rozlanego wypadania włosów [4,5].

Wypadanie włosów może mieć charakter wieloczynnikowy. Poza gospodarką żelazową znaczenie mogą mieć m.in. zaburzenia funkcji tarczycy, zmiany hormonalne, niedobory żywieniowe, stres, przebyte infekcje, szybka utrata masy ciała, choroby skóry głowy oraz predyspozycje genetyczne. 

Jakie są objawy niskiego poziomu ferrytyny?

Niedobór żelaza może początkowo przebiegać bez niedokrwistości. Dlatego objawy niedoboru zapasów żelaza nie muszą być takie same jak objawy rozwiniętej niedokrwistości [1,2,6].

Do możliwych objawów niskiego poziomu ferrytyny należą:

• przewlekłe zmęczenie,

• osłabienie i mniejsza tolerancja wysiłku,

• trudności z koncentracją,

• bóle lub zawroty głowy,

• bladość skóry,

• kołatanie serca,

• duszność podczas wysiłku,

• zwiększone wypadanie włosów,

• łamliwość paznokci [2].

Należy jednak podkreślić, że sama obecność powyższych symptomów nie pozwala rozpoznać niedoboru ferrytyny. Podobne dolegliwości mogą występować w wielu innych chorobach, dlatego konieczna jest odpowiednia ocena lekarska i laboratoryjna.

Kiedy warto sprawdzić poziom ferrytyny?

Oznaczenie ferrytyny warto rozważyć, gdy wypadanie włosów jest nasilone lub utrzymuje się przez dłuższy czas, a w szczególności, jeżeli współwystępują objawy mogące wskazywać na niedobór żelaza.

Szczególną uwagę warto zwrócić na sytuacje takie jak:

• przewlekłe zmęczenie lub osłabienie;

• obfite miesiączki;

• przewlekła utrata krwi;

• dieta uboga w produkty będące źródłem żelaza;

• przebyta niedokrwistość z niedoboru żelaza;

• choroby przewodu pokarmowego;

• stan po operacji bariatrycznej.

W diagnostyce niedoboru żelaza ferrytynę ocenia się zwykle razem z innymi parametrami, przede wszystkim morfologią krwi. W zależności od sytuacji lekarz może zlecić także oznaczenie m.in. wysycenia transferryny, żelaza, TIBC (całkowita zdolność wiązania żelaza) UIBC (utajona zdolność wiązania żelaza) oraz CRP.

Jaki poziom ferrytyny jest niebezpieczny? 

Znaczenie wyniku poziomu ferrytyny zależy m.in. od wieku, płci, ciąży, chorób współistniejących, stanu zapalnego oraz zakresu referencyjnego konkretnego laboratorium.

Tabela 1: Orientacyjne wartości stężenia ferrytyny w osoczu i ich znaczenie [2,7]

Nie istnieje jedna wartość ferrytyny, którą można uznać za prawidłową lub niebezpieczną niezależnie od sytuacji klinicznej. Bardzo niskie stężenie ferrytyny przemawia za wyczerpaniem zapasów żelaza, natomiast wynik prawidłowy lub podwyższony nie zawsze pozwala wykluczyć niedobór, ponieważ ferrytyna wzrasta również w przebiegu stanu zapalnego czy infekcji. Wynik należy więc interpretować razem z morfologią i, zależnie od sytuacji, innymi parametrami gospodarki żelazowej oraz markerami stanu zapalnego. 

Czym różni się ferrytyna od żelaza? 

Ferrytyna jest użytecznym markerem zapasów żelaza, a jej niskie stężenie jest silnym argumentem za niedoborem żelaza [1,6]. Samo żelazo w surowicy może natomiast zmieniać się zależnie od wielu czynników, dlatego jego oznaczenie nie powinno być traktowane jako jedyny parametr oceny gospodarki żelazowej [6].

Ferrytyna może być niska jeszcze zanim rozwinie się niedokrwistość, dlatego prawidłowa hemoglobina nie zawsze oznacza prawidłowe zapasy żelaza.

Co oznacza wysoka ferrytyna? 

Wysoka ferrytyna nie oznacza automatycznie nadmiaru żelaza. Stężenie tego białka może zwiększać się w przebiegu infekcji, stanów zapalnych, chorób wątroby oraz niektórych chorób przewlekłych [5,6].

Jak podnieść poziom ferrytyny? 

Jeżeli badania potwierdzą niedobór żelaza, postępowanie powinno uwzględniać zarówno uzupełnienie niedoboru, jak i ustalenie jego przyczyny.

Pomocne w podniesieniu poziomu ferrytyny może być:

• zwiększenie udziału produktów będących źródłem żelaza w diecie;

• uwzględnianie źródeł żelaza hemowego, np. mięsa i ryb;

• korzystanie z roślinnych źródeł żelaza, m.in. nasion roślin strączkowych, nasion i produktów pełnoziarnistych;

• łączenie źródeł żelaza niehemowego z produktami dostarczającymi witaminy C;

• w razie potwierdzonego niedoboru – zastosowanie leczenia zaleconego przez lekarza [6-9].

Jeżeli niedobór jest potwierdzony, sama zmiana diety może nie być wystarczająca. W zależności od przyczyny i nasilenia niedoboru lekarz może zalecić doustne preparaty żelaza lub – w określonych sytuacjach – leczenie dożylne [7,9].

Jeżeli lekarz lub farmaceuta zaleci uzupełnianie żelaza, możesz również zapoznać się z produktem BestFerrin wspierającym gospodarkę żelazem. Produkt nie zastępuje diagnostyki ani leczenia zaleconego przez lekarza. Zapoznaj się również z innymi produktami w kategorii suplementy diety oraz suplementy diety na odporność i wzmocnienie. 

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Jak uzupełnić niski poziom ferrytyny?

Najpierw należy potwierdzić niedobór żelaza i ustalić jego przyczynę. W zależności od sytuacji lekarz może zalecić modyfikację diety, doustny preparat żelaza albo inne postępowanie.

Od jakiego poziomu ferrytyny zaczyna się anemia?

Nie ma takiego poziomu ferrytyny. Anemia, czyli niedokrwistość, jest rozpoznawana przede wszystkim na podstawie stężenia hemoglobiny oraz pozostałych parametrów morfologii, a nie samej ferrytyny. Niedobór żelaza może występować bez niedokrwistości.

Co jest ważniejsze: żelazo czy ferrytyna?

W diagnostyce niedoboru żelaza ferrytyna jest szczególnie użyteczna, ponieważ odzwierciedla jego zapasy w organizmie. Samo stężenie żelaza w surowicy może zmieniać się pod wpływem wielu czynników i nie powinno być interpretowane jako jedyny wskaźnik gospodarki żelazowej. 

Bibliografia

1. Fletcher A, Forbes A, Svenson N, Wayne Thomas D; A British Society for Haematology Good Practice Paper. Guideline for the laboratory diagnosis of iron deficiency in adults (excluding pregnancy) and children. Br J Haematol. 2022 Feb;196(3):523-529. doi: 10.1111/bjh.17900. Epub 2021 Oct 24. PMID: 34693519. 

2. https://www.who.int/publications/i/item/9789240000124 [dostęp 20.08.2026]

3. Dignass A, Farrag K, Stein J. Limitations of Serum Ferritin in Diagnosing Iron Deficiency in Inflammatory Conditions. Int J Chronic Dis. 2018 Mar 18;2018:9394060. doi: 10.1155/2018/9394060. PMID: 29744352; PMCID: PMC5878890. 

4. Olsen EA, Reed KB, Cacchio PB, Caudill L. Iron deficiency in female pattern hair loss, chronic telogen effluvium, and control groups. J Am Acad Dermatol. 2010 Dec;63(6):991-9. doi: 10.1016/j.jaad.2009.12.006. Epub 2010 Oct 13. PMID: 20947203. 

5. Ahmed A, Alali A, Alahmadi M, Alghamdi S, Khawaji Z, Humedi A, Alqurashi S. Association between Serum Trace Elements and Telogen Effluvium: A Systematic Review and Meta-Analysis. Skin Appendage Disord. 2026 Mar 18. doi: 10.1159/000550921. Epub ahead of print. PMID: 42077991; PMCID: PMC13134860. 

6. Cappellini MD, Comin-Colet J, de Francisco A, Dignass A, Doehner W, Lam CS, Macdougall IC, Rogler G, Camaschella C, Kadir R, Kassebaum NJ, Spahn DR, Taher AT, Musallam KM; IRON CORE Group. Iron deficiency across chronic inflammatory conditions: International expert opinion on definition, diagnosis, and management. Am J Hematol. 2017 Oct;92(10):1068-1078. doi: 10.1002/ajh.24820. Epub 2017 Jul 7. PMID: 28612425; PMCID: PMC5599965. 

7. Krzyżowska K, Eszyk J, Gonciarz M. Ferritin – assessment of iron status and diagnostic value. Lekarz POZ. 2020;6(5):272-277. 

8. Hallberg L, Brune M, Rossander L. The role of vitamin C in iron absorption. Int J Vitam Nutr Res Suppl. 1989;30:103-8. PMID: 2507689. 

9. Theil EC. Iron, ferritin, and nutrition. Annu Rev Nutr. 2004;24:327-43. doi: 10.1146/annurev.nutr.24.012003.132212. PMID: 15189124.