Liście, proszek czy ekstrakt z moringi? Czym różnią się dostępne formy?

Czym jest moringa?

Moringa to drzewo należące do rodziny moringowatych, naturalnie występujące na obszarach północnych Indii. Obecnie uprawia się je również w wielu krajach Azji, Afryki oraz Ameryki Południowej. W żywieniu i produkcji preparatów roślinnych wykorzystuje się między innymi liście, nasiona i olej z nasion. Suplementy diety najczęściej zawierają liście moringi w postaci proszku albo ekstraktu. Są one źródłem różnych związków roślinnych, w tym polifenoli, flawonoidów, karotenoidów i izotiocyjanianów [1–3]. 

Ze względu na bogaty skład chemiczny moringa od wielu lat stanowi przedmiot badań naukowych. Analizowany jest między innymi jej potencjalny wpływ na stres oksydacyjny, procesy zapalne oraz wybrane parametry metaboliczne. Dotychczasowe wyniki są obiecujące, jednak większość z nich pochodzi z badań laboratoryjnych i na zwierzętach (in vivo i in vitro), dlatego potrzebne są kolejne badania kliniczne z udziałem ludzi, aby potwierdzić skuteczność i bezpieczeństwo długotrwałego stosowania [3-5].

Jakie składniki odżywcze zawiera moringa?

Skład moringi zależy od części rośliny, warunków uprawy oraz sposobu przetwarzania. Największym zainteresowaniem cieszą się liście, które dostarczają błonnika pokarmowego, białka roślinnego, witaminy A, witaminy C, witaminy E oraz składników mineralnych, takich jak wapń, potas czy żelazo. Zawierają także liczne związki o właściwościach przeciwutleniających, w tym kwercetynę, kwas chlorogenowy oraz izotiocyjaniany [1-5].

Warto jednak pamiętać, że zawartość składników odżywczych może różnić się pomiędzy produktami dostępnymi na rynku. Na końcowy skład wpływają między innymi termin zbioru, sposób suszenia oraz proces produkcji ekstraktu. Z tego względu wyniki badań dotyczące jednego preparatu nie mogą być automatycznie odnoszone do wszystkich produktów zawierających moringę.

Zastosowanie moringi olejodajnej

Moringa znajduje zastosowanie zarówno w żywieniu, jak i w produkcji preparatów roślinnych. Sproszkowana moringa może być dodatkiem do zup, sałatek czy dań warzywnych jako źródło składników odżywczych. Nasiona wykorzystuje się między innymi do pozyskiwania oleju, natomiast w badaniach analizowane są również możliwości zastosowania ich w oczyszczaniu wody dzięki właściwościom koagulacyjnym. Co więcej, stanowi doskonały ekologiczny nawóz.

Współcześnie moringa jest dostępna przede wszystkim jako składnik suplementów diety na odporność i metabolizm. Liczne badania naukowe wykazały, że moringa korzystnie wpływa na układ odpornościowy, trawienny oraz gospodarkę glukozową i lipidową. Właściwości przeciwzapalne moringi wpływają na szybszą neutralizację wolnych rodników, co w teorii hamuje procesy starzenia się organizmu [1-5]. Dodatkowo, ekstrakty z moringi stanowią naturalny produkt do pielęgnacji włosów i skóry, co z powodzeniem stosowane są od dekad w wielu częściach świata.

Jednakże dotychczasowe wyniki badań nie stanowią podstaw do stosowania jej jako metody leczenia chorób. Preparaty zawierające moringę mogą być rozważane wyłącznie jako element uzupełniający zdrową dietę i styl życia, a nie zamiennik farmakoterapii lub zaleceń lekarskich

Liście, proszek i ekstrakt z moringi – czym różnią się poszczególne formy?

Sposób przetworzenia wpływa na skład produktu, stężenie poszczególnych związków oraz metodę stosowania. Z tego powodu suszonych liści, proszku i ekstraktu nie należy traktować jako form w pełni zamiennych. 

Na co zwrócić uwagę przy wyborze produktu?

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów różniących się jakością. Dlatego przed zakupem warto zapoznać się z informacjami podanymi przez producenta.

Skład i standaryzacja

Dobrym rozwiązaniem są preparaty zawierające dokładnie określoną ilość ekstraktu lub informację, że produkt powstał wyłącznie z liści moringi. Standaryzacja ułatwia ocenę zawartości składników aktywnych.

Jakość i bezpieczeństwo

Znaczenie ma także sposób kontroli surowca pod kątem zanieczyszczeń mikrobiologicznych, metali ciężkich oraz pozostałości środków ochrony roślin. Informacje na temat przeprowadzonych badań można sprawdzić na stronie producenta lub uzyskać bezpośrednio od firmy. 

Jak bezpiecznie stosować moringę?

Przed rozpoczęciem suplementacji warto zapoznać się z zaleceniami producenta oraz skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą w przypadku chorób przewlekłych.

Większość badań dotyczy preparatów stosowanych przez kilka tygodni lub miesięcy. Dane dotyczące bezpieczeństwa długotrwałego przyjmowania są nadal ograniczone [2,5]. Kobiety w ciąży, karmiące piersią oraz osoby przyjmujące leki powinny zachować szczególną ostrożność. Moringa nie powinna zastępować zbilansowanej diety ani terapii zaleconej przez specjalistę.

FAQ - najczęściej zadawane pytania

Czy moringę można pić codziennie?

Nie ustalono jednej dziennej porcji odpowiedniej dla wszystkich form moringi. Produkt należy stosować zgodnie z zaleceniami producenta i nie przekraczać wskazanej porcji. Dane dotyczące bezpieczeństwa długotrwałego, codziennego przyjmowania są ograniczone. 

Na jakie choroby jest moringa?

Obecnie nie ma podstaw naukowych, aby uznać moringę za środek leczący konkretne choroby. Badania analizują jej potencjalny wpływ między innymi na stres oksydacyjny, gospodarkę glukozową i profil lipidowy. Wyniki nie uzasadniają jednak zastępowania nią standardowego leczenia. 

Kto nie może brać moringi?

Szczególną ostrożność powinny zachować kobiety w ciąży i karmiące piersią, osoby z chorobami przewlekłymi oraz pacjenci stosujący leki wpływające na poziom glukozy lub ciśnienie tętnicze. W razie wątpliwości suplementację należy omówić z lekarzem lub farmaceutą. 

Jakich leków nie należy przyjmować z moringą?

Dane dotyczące interakcji moringi z lekami są ograniczone. Osoby przyjmujące leki przeciwcukrzycowe, obniżające ciśnienie lub inne preparaty stosowane przewlekle powinny skonsultować suplementację ze specjalistą. Nie należy samodzielnie zmieniać dawki leków z powodu rozpoczęcia stosowania moringi. 

Bibliografia

1. Leone A, Spada A, Battezzati A, Schiraldi A, Aristil J, Bertoli S. Cultivation, Genetic, Ethnopharmacology, Phytochemistry and Pharmacology of Moringa oleifera Leaves: An Overview. Int J Mol Sci. 2015 Jun 5;16(6):12791-835. doi: 10.3390/ijms160612791. PMID: 26057747; PMCID: PMC4490473.

2. Pareek A, Pant M, Gupta MM, Kashania P, Ratan Y, Jain V, Pareek A, Chuturgoon AA. Moringa oleifera: An Updated Comprehensive Review of Its Pharmacological Activities, Ethnomedicinal, Phytopharmaceutical Formulation, Clinical, Phytochemical, and Toxicological Aspects. Int J Mol Sci. 2023 Jan 20;24(3):2098. doi: 10.3390/ijms24032098. PMID: 36768420; PMCID: PMC9916933.

3. Sultana S. Nutritional and functional properties of Moringa oleifera. Metabol Open. 2020 Oct 9;8:100061. doi: 10.1016/j.metop.2020.100061. PMID: 33145489; PMCID: PMC7596288.

4. Abdull Razis AF, Ibrahim MD, Kntayya SB. Health benefits of Moringa oleifera. Asian Pac J Cancer Prev. 2014;15(20):8571-6. doi: 10.7314/apjcp.2014.15.20.8571. PMID: 25374169.

5. Vergara-Jimenez M, Almatrafi MM, Fernandez ML. Bioactive Components in Moringa Oleifera Leaves Protect against Chronic Disease. Antioxidants (Basel). 2017 Nov 16;6(4):91. doi: 10.3390/antiox6040091. PMID: 29144438; PMCID: PMC5745501.