Podawanie probiotyku dziecku nie zawsze jest proste. Niemowlę może nie akceptować nowego smaku, przedszkolak niechętnie połyka kapsułki, a starsze dziecko nie ma ochoty na kolejną porcję preparatu. Przy wyborze probiotyku znaczenie mają jego skład, postać, sposób podawania oraz wiek dziecka. Czy lepsze będą krople, proszek, a może kapsułki? Odpowiedź zależy przede wszystkim od potrzeb dziecka, wskazania do stosowania i zaleceń producenta.
Dlaczego forma probiotyku ma znaczenie?
Probiotyki to żywe mikroorganizmy, które podawane w odpowiednich ilościach mogą przynosić korzyści zdrowotne. Nie każdy szczep działa jednak tak samo. Ich skuteczność należy oceniać dla konkretnych szczepów, dawek i wskazań, a nie wyłącznie na podstawie nazwy gatunku czy liczby bakterii w preparacie [1].
Przy wyborze znaczenie ma również sposób podania. Rodzic powinien być w stanie bez trudu odmierzyć i podać zalecaną porcję. Preparat dopasowany do wieku i możliwości dziecka ułatwia regularne stosowanie, szczególnie wtedy, gdy suplementacja trwa kilka dni lub dłużej np. po długotrwałej antybiotykoterapii.
Wybierając produkt, warto sprawdzić oznaczenie szczepu, liczbę żywych mikroorganizmów w zalecanej porcji, warunki przechowywania oraz sposób przygotowania.
Probiotyk w kroplach – wygodne rozwiązanie dla niemowląt
Krople są często wybierane dla najmłodszych dzieci, ponieważ pozwalają podać niewielką, odmierzoną porcję bez konieczności połykania tabletki czy kapsułki. Dobrym przykładem jest BestBiotic Junior z trzema 3 szczepami Bifidobacterium + szczep L. rhamnosus GG. Płynna forma może być wygodna dla najmłodszych dzieci oraz tych, które mają trudności z przyjmowaniem innych postaci preparatów.
Duże znaczenie ma prawidłowe odmierzanie dawki. Rodzic powinien stosować dołączony dozownik i przestrzegać instrukcji dotyczącej wstrząsania produktu, jeśli producent tego wymaga. Nie należy również dodawać preparatu do gorących płynów lub pokarmów, jeżeli mogłoby to zaszkodzić żywym mikroorganizmom.
Trzeba pamiętać, że krople różnią się składem i przeznaczeniem. Warto sprawdzić minimalny wiek stosowania oraz zalecaną liczbę kropli na dobę.
Probiotyk w proszku – łatwy do podania z posiłkiem
Proszek, najczęściej dostępny w saszetkach, może być wygodną opcją dla dzieci, które niechętnie przyjmują płynne preparaty. Po przygotowaniu zgodnie z instrukcją można go podać bezpośrednio lub wymieszać z niewielką ilością odpowiedniego pokarmu (np. jogurtu) albo napoju, o ile producent dopuszcza takie zastosowanie.
Zaletą saszetek jest możliwość odmierzenia porcji bez używania dodatkowego dozownika. Warto jednak zwrócić uwagę, czy dziecko przyjmie całą przygotowaną ilość. Dodanie proszku do pełnej butelki mleka lub dużego kubka napoju może utrudnić ocenę, czy zalecana dawka została rzeczywiście spożyta.
Nie każdy proszek można rozpuszczać w dowolnym płynie. Temperatura, wilgotność i sposób przygotowania mogą wpływać na trwałość mikroorganizmów.
Probiotyk w kapsułkach – opcja dla starszych dzieci
Kapsułki są przeznaczone dla dzieci, które potrafią je bezpiecznie połykać. Nie wymagają odmierzania kropli ani przygotowywania mieszanki, dlatego dobrze sprawdzają się w sytuacjach, w których liczy się prostota stosowania.
Nie będą jednak odpowiednie dla każdego małego pacjenta. Zdolność połykania kapsułek rozwija się indywidualnie, a wiek wskazany przez producenta powinien być traktowany jako ważne kryterium wyboru. Nie należy zmuszać dziecka do połykania kapsułki ani samodzielnie jej otwierać, jeśli instrukcja nie dopuszcza takiego rozwiązania.
Jak wybrać probiotyk dla dziecka? Nie tylko postać ma znaczenie
Przy zakupie probiotyku dla dziecka warto zwrócić uwagę na trzy kwestie:
-
skład i szczep: nazwa mikroorganizmu powinna być możliwie dokładna, wraz z oznaczeniem konkretnego szczepu,
-
wiek i sposób podawania: preparat musi odpowiadać możliwościom dziecka, a dawka powinna być łatwa do prawidłowego odmierzenia,
-
przechowywanie i jakość: należy przestrzegać warunków wskazanych przez producenta oraz sprawdzić termin przydatności.
Warto też zajrzeć do oferty suplementów na odporność i sprawdzić, które produkty najlepiej odpowiadają potrzebom dziecka. Pamiętajmy jednak, że suplementy są jedynie uzupełnieniem codziennej diety i nie zastępują zdrowego odżywiania ani leczenia zaleconego przez lekarza.
Probiotyk podczas antybiotykoterapii – o czym pamiętać?
Antybiotyki mogą zaburzać skład mikrobioty jelitowej, a u części dzieci prowadzić do biegunki związanej z antybiotykoterapią. W tej sytuacji określone probiotyki mogą zmniejszać ryzyko wystąpienia dolegliwości, w tym głównie szczepy Lacticaseibacillus rhamnosus GG oraz drożdże Saccharomyces boulardii [1,2].
Jeżeli probiotyk jest stosowany w celu zapobiegania biegunce związanej z antybiotykiem, zaleca się rozpoczęcie jego podawania równocześnie z antybiotykoterapią. W przypadku preparatów bakteryjnych warto zachować odstęp od dawki antybiotyku zgodnie z zaleceniami lekarza lub farmaceuty i instrukcją konkretnego produktu. Nie należy jednak stosować jednej reguły czasowej do wszystkich preparatów, ponieważ ich skład może być różny.
|
UWAGA! |
|
Jeśli u dziecka pojawi się nasilona lub przedłużająca się biegunka, krew w stolcu, silny ból brzucha albo objawy odwodnienia, należy skontaktować się z lekarzem. U dzieci ciężko chorych, z istotnymi zaburzeniami odporności, cewnikiem centralnym lub innymi poważnymi schorzeniami probiotyk należy stosować wyłącznie po konsultacji z lekarzem. |
Czy każde dziecko potrzebuje probiotyku?
Nie. Probiotyki nie są obowiązkowym elementem codziennej suplementacji wszystkich dzieci. Ich zastosowanie powinno wynikać z konkretnej potrzeby, a wybór preparatu – z dostępnych dowodów naukowych. W przypadku niektórych problemów zdrowotnych korzyści potwierdzono dla określonych szczepów, natomiast w innych sytuacjach dane są ograniczone lub nie pozwalają na sformułowanie jednoznacznych zaleceń.
Nie ma również podstaw, aby uznawać, że każdy probiotyk wzmacnia odporność lub przynosi takie same efekty. U zdrowego dziecka podstawą wspierania prawidłowego funkcjonowania organizmu pozostają urozmaicona dieta, odpowiednia ilość snu, aktywność fizyczna i profilaktyka zdrowotna.
FAQ – najczęstsze pytania rodziców
Kiedy najlepiej podawać dziecku probiotyk przy antybiotyku?
Jeśli probiotyk jest zalecany w celu zapobiegania biegunce związanej z antybiotykoterapią, zwykle rozpoczyna się jego stosowanie równocześnie z antybiotykiem. W przypadku probiotyków bakteryjnych należy sprawdzić zalecany odstęp między dawkami.
Po co podaje się dziecku probiotyk?
Probiotyk może być stosowany w określonych sytuacjach, między innymi w celu zmniejszenia ryzyka biegunki związanej z antybiotykoterapią. Skuteczność zależy od konkretnego szczepu i wskazania.
Czy probiotyk dla dziecka trzeba przechowywać w lodówce?
Sposób przechowywania probiotyku zależy od konkretnego preparatu. Część produktów wymaga trzymania w lodówce, inne mogą być przechowywane w temperaturze pokojowej. Zawsze należy kierować się informacją producenta na opakowaniu lub w ulotce, ponieważ temperatura i wilgotność wpływają na trwałość żywych mikroorganizmów.
Bibliografia
-
Szajewska, H., Berni Canani, R., Domellöf, M., Guarino, A., Hojsak, I., Indrio, F., Lo Vecchio, A., Mihatsch, W. A., Mosca, A., Orel, R., Salvatore, S., Shamir, R., van den Akker, C. H. P., van Goudoever, J. B., Vandenplas, Y., Weizman, Z., & ESPGHAN Special Interest Group on Gut Microbiota and Modifications (2023). Probiotics for the Management of Pediatric Gastrointestinal Disorders: Position Paper of the ESPGHAN Special Interest Group on Gut Microbiota and Modifications. Journal of pediatric gastroenterology and nutrition, 76(2), 232–247. https://doi.org/10.1097/MPG.0000000000003633
-
Szajewska, H., Canani, R. B., Guarino, A., Hojsak, I., Indrio, F., Kolacek, S., Orel, R., Shamir, R., Vandenplas, Y., van Goudoever, J. B., Weizman, Z., & ESPGHAN Working Group for ProbioticsPrebiotics (2016). Probiotics for the Prevention of Antibiotic-Associated Diarrhea in Children. Journal of pediatric gastroenterology and nutrition, 62(3), 495–506. https://doi.org/10.1097/MPG.0000000000001081
